Filyos Limanı'nda vardiyalı personel servisi.

Tüm yazılar

Liman Çalışanları İçin Servis Planlaması: Gemi Trafiği ve Vardiya

Fabrikada vardiya saati bellidir. Sabah sekizde başlar, akşam dörtte biter, servis de buna göre kalkar. Limanda iş böyle yürümüyor. Bir gemi planlanandan altı saat geç gelir, bir başkası erken yanaşır, yükleme beklenenden uzar ya da hava yüzünden günlerce durur. Servis planı bu belirsizliğin üstüne kurulmak zorunda. Bunu ilk yıllarda ağır bedeller ödeyerek öğrendik.

Gemi takvimi servis takvimini belirler

Liman çalışanı için asıl takvim vardiya listesi değil, gemi programıdır. Yanaşma saati kesinleşmeden kaç kişinin hangi saatte sahada olacağı da kesinleşmez. Bu yüzden servis planlamasında ilk soru şudur: Firma gemi bilgisini bize ne kadar önceden ve hangi kanaldan iletiyor?

İdeal durumda operasyon sorumlusu ya da vardiya amiri, ertesi günün gemi programını önceki akşam paylaşır. Her zaman böyle olmaz. Bazen bilgi sabah beşte telefonla gelir. İki durumu da planlayabiliyoruz ama ikisi aynı maliyette ve aynı hassasiyette olmuyor. Önceden bilinen iş için sabit güzergah kurarız. Son dakikada gelen iş için ise yedek araç ve yedek şoför hazır bekletmek gerekir.

Vardiya devri: en sıkışık yarım saat

Liman sahasında asıl yoğunluk vardiya değişim saatinde yaşanır. Gece vardiyası çıkarken gündüz vardiyası giriyor, kapıda araç, personel ve ekipman bir arada. Servisin kapıya geç kalması sadece yolcuyu değil, devir teslimi bekleyen karşı vardiyayı da etkiler. Kimse sahayı yarım bırakıp gidemez.

Bu yüzden servis saatlerini vardiya başlangıcına tam oturtmak yerine, kapıdan sahaya yürüme ve giriş kontrolü süresini hesaba katarak kuruyoruz. Çaycuma'dan gelen bir personelin saat yedide sahada olması için servisin kapıya yedide değil, ondan önce varması gerekir. Bunu planlarken yolun kendisinden çok kapıdaki bekleme süresine bakmak gerekiyor.

Mesai uzadığında ne olur?

Gemi boşaltması bitmediyse vardiya uzar. Uzayan vardiyada iki kişi kalıp gerisi çıkmak isteyebilir, ya da herkes kalır ve eve dönüş saati kayar. Servis tarafında bunun üç pratik çözümü var:

  • Vardiya sonunda ikinci bir çıkış saati tanımlamak, yani asıl servisin yanında geç çıkanlar için ayrı bir kalkış planlamak
  • Uzayan işlerde araca binen kişi sayısına göre güzergahı kısaltmak
  • Firmayla önceden uzatma kuralı belirlemek: kaç saat sonrasında ek servis çağrılır, bunu kim onaylar

Üçüncü madde en çok atlanan maddedir. Kural yazılı değilse, gece ikide kimin kime telefon açacağı belli olmaz ve personel yolda bekler.

Gece vardiyası ve kış yolu

Gece vardiyasında servis, yolcuyu evine kapıya yakın bırakmak durumunda kalıyor, çünkü o saatte toplu taşıma yok. Kışın iş zorlaşır. Karadeniz'in bu kıyısında yağmur ve sis, tepe yollarında buzlanma, sahil yolunda kayma riski aynı hafta içinde yaşanabiliyor. Sabah beş buçuk servisinin yolda kırk dakika uzaması bizim için sıradan bir kış günüdür.

Bu nedenle kış planında iki şeyi değiştiriyoruz. Birincisi, kalkış saatlerine pay bırakıyoruz. İkincisi, güzergah üzerindeki bazı durakları, yol durumuna göre birleştirmeye hazır tutuyoruz. Personel bunu önceden bilirse sabah panik olmaz. Mesele, aracın kar lastiğine ya da zincire sahip olmasından çok, şoförün o yolu kendi başına iki yüz kez yapmış olmasıdır.

Liman sahası kuralları servisi nasıl etkiler?

Liman sahası güvenlik ve giriş düzeni açısından kendi kurallarına sahip. Araç girişi, kimlik kontrolü, belirli saatlerde kapı yoğunluğu, bazı alanlara araç sokulmaması gibi konular tesisten tesise değişiyor. Bunların ayrıntısını biz belirlemiyoruz, çalıştığımız tesis belirliyor. Bizim işimiz o kurallara uyum sağlamak ve şoförlerimizin bu düzene alışık olmasını sağlamak. Yeni bir tesisle çalışmaya başlarken ilk haftada kapıdaki düzeni birlikte gözlemliyor, sonra güzergah ve saatleri ona göre oturtuyoruz.

Plan nasıl kurulur?

Sahadaki tecrübemizden çıkan sıra şöyle:

  1. Çalışanların oturduğu semtleri ve mahalleleri listelemek, vardiyaya göre ayırmak
  2. Vardiya başlangıç ve bitiş saatlerini, kapı giriş süresiyle birlikte netleştirmek
  3. Gemi programındaki değişiklikler için bilgi akışını kurmak: kim, kime, ne zaman haber verecek
  4. Uzayan mesai ve ek servis kuralını yazıya dökmek
  5. Kış ayları için ayrı bir kalkış çizelgesi hazırlamak

Bu beş adım kâğıt üzerinde basit görünür. Uygulamada en çok zaman alanı üçüncüsüdür, çünkü bilgi akışı kurumun içindeki alışkanlıklara bağlıdır. Bazı tesislerde vardiya amiri doğrudan arar, bazılarında İK üzerinden gider. Hangisi daha hızlıysa onu seçiyoruz.

Ne zaman yeniden bakmak gerekir?

Gemi trafiği mevsimle değişir. Yoğun dönemde iki vardiya yetmez, üçüncü bir ara vardiya açılır. Sakin dönemde ise araç sayısı gereksiz kalır. Servis planını yılda bir kez kurup unutmak yerine, vardiya düzeni değiştiğinde ya da yeni bir gemi hattı eklendiğinde yeniden gözden geçirmek daha sağlıklı. Aksi halde personel bir süre sonra servise güvenmeyi bırakıp kendi aracıyla gelmeye başlıyor, bu da otopark ve giriş kapısı yükünü artırıyor.

Vardiya düzeninizi ve gemi programınızın genel yapısını bize anlatırsanız, hangi güzergah ve saatlerin sizin için mantıklı olacağına birlikte bakabiliriz. Sitedeki teklif formunu doldurabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.